De lange weg van Ebbe Rost van Tonningen naar wethouderschap

Twee interviews van Ebbe en zijn beoogde bijdrage aan de coalitieEbbe Rost van Tonningen gaf twee interviews: voor het AD (Algemeen Dagblad) en de gemeente De Bilt. Hij formuleerde samen met de fractie van Beter De Bilt welke bijdrage hij wil leveren aan ‘beter bestuur’. Deze bijdragen dateren uit tweede helft oktober 2016

Inhoud:

  1. Interview met AD
  2. Interview met de gemeente
  3. Notitie aan de coalitie over bijdrage Beter De Bilt

—————————————————————————

1. Interview met AD

Ebbe Rost van Tonningen voorgedragen als wethouder

Hij heeft lang moeten wachten totdat het verkeerslicht In Hollandsche Rading op groen sprong. Het dorp waar hij 25 jaar woonde. Ebbe Rost van Tonningen (73) heeft als kind van bekende NSB-ouders zijn hele leven moeten bewijzen dat hij wél in orde is. Rost van Tonningen is niet bang dat hij weer eens wordt aangesproken op zijn achternaam. ,,Zelf heb ik het verhaal afgerond, maar als het moet, leg ik voor de duizendste keer uit dat ik de denkbeelden van mijn ouders al vroeg heb afgewezen. ‘’ Op 3 november beslist de gemeenteraad vanaf 16.00 uur over de voordracht.

Ebbe Rost van Tonningen poseert voor de fotograaf voor een verkeerslicht dat niet geheel toevallig op rood staat. ,,Een mooie metafoor’’, zegt Rost van Tonningen. ,,In mijn leven heeft het licht vaker op rood dan op groen gestaan. Ik heb altijd extra meters moeten maken om hetzelfde te bereiken als een ander. Dat is waarschijnlijk ook de reden waarom ik pas op mijn 73-ste wethouder word voorgedragen als wethouder.’’

Heeft uw achternaam u dwars gezeten in uw politieke ambities?

,,In het begin zeker. Ik wilde politiek actief worden voor De Groene Partij. Daar kreeg ik te horen dat ik niet welkom was omdat ik ‘de verkeerde achternaam had’. Natuurlijk komt dat aan, maar ik ben gehard, want al vanaf mijn kinderjaren word ik geregeld met mijn achternaam geconfronteerd. Ik trok door die afwijzing direct de conclusie dat zo’n partij niets voor mij is.

Was die achternaam ook een handicap toen u acht jaar geleden begon als raadslid voor de lokale partij Beter De Bilt?

,,Ik heb daar in de benadering door collega politici nooit iets van gemerkt. Ik geloof niet dat het in de raadszaal een item is. Men kent mijn verhaal en weet ook dat ik al meerdere keren afstand heb genomen van de politieke denkbeelden van mijn ouders. Maar buiten de raadszaal roept mijn achternaam soms nog steeds vragen op. Niet zo lang geleden werd ik in Café Miltenburg in Bilthoven door een man publiekelijk aangesproken op het verleden. ‘Hoe kan een man met zo’n achternaam in godsnaam de politiek ingaan’. Ik heb hem uitgelegd dat politiek mij altijd heeft getrokken. Dat ik vernieuwingen in gang wil zetten, dat ik andere politieke opvattingen heb. Het werd een boeiend gesprek en al gauw stond de man erop dat hij mijn drankjes betaalde.’’

Maar waarom werd u twee jaar geleden als grote winnaar in de verkiezingen nog wel buiten het college gehouden?

,,Dat heeft mij destijds wel gestoord. Ik denk niet dat het met mijn achternaam had te maken. De toenmalige fractievoorzitter van de D66, Frans Poot, was net als andere politici huiverig voor mijn directe politieke stijl. Ik draai nergens om heen en heb altijd laten merken dat ik de gesloten cultuur in de politiek wilde bestrijden. Dat vond men toen kennelijk nogal bedreigend.’’

Kunt u zich voorstellen dat sommigen bang zijn voor uw directe stijl?

,,Ja en nee. Aan de ene kant begrijp ik het wel. Als ik geen vertrouwen voel dan kan ik een straatvechter worden. Dat heb ik van jongs af aan moeten doen. Toen mijn moeder met mij en mijn twee broers drie jaar na de oorlog in armoedige omstandigheden terugkeerde in Nederland, moest ik me altijd ongevraagd rechtvaardigen. Ook naar mensen die schijnheilig waren. Ik kwam daartegen in opstand maar ik merk wel dat ik milder ben geworden. In onze fractie zitten ook andere persoonlijkheden met heel andere kwaliteiten. Door mijn jarenlange ervaring als interim bestuurder in verschillende functies ben ik juist een goede teamspeler geworden. Je moet het samen doen. Dat zal het nieuwe college straks wel gaan merken.’’

U zult als wethouder de scherpe randjes moeten slijpen

,,Ik zal best wat compromissen moeten sluiten en wat vaker op mijn lip moeten bijten, maar ik blijf altijd open in de discussie. Men zal gauw merken: als ik het vertrouwen krijg, dan ben ik een stuk leuker in de omgang. Maar als ik over anderhalf jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen niet te onderscheiden ben van het politieke establishment, dan is mijn missie mislukt. Ik wil zaken doelgericht aanpakken, niet vanuit een ivoren toren, maar in samenwerking met de burger. De slepende kwestie over de nieuwbouw van het zwembad, bijvoorbeeld, die wil ik binnen vijf maanden vlot trekken.’’

Links noch rechts

,,Ik pas niet in het schema van links of rechts. Onze welvaartsamenleving kraakt aan alle kanten. De doorgeschoten en grootschalige economische markteconomie vernietigt onze aarde. Kleinschalige economische ontwikkeling dicht bij huis als tegenwicht van globalisering. Vluchtelingen willen weg uit de armoede en de oorlogsgebieden. Ieder mens zoekt het geluk in zijn of haar leven. Ik geloof dat de informele economie vernieuwingen brengt die hard nodig zijn. Je ziet steeds meer mensen zoeken naar andere vormen. Burgers zijn actief in hun eigen energievoorziening. Zelf groenten verbouwen voor gezond voedsel rukt op. Duurzaam bouwen met meer doe-het-zelf werk. Op marktplaats vinden mensen talloze producten die kunnen worden hergebruikt. Op internet speurt men naar nieuwe ideeën. Als lokale partij zoek je het beste van links en rechts en sta je open voor heel nieuwe samenlevingsvormen.’’

Straks moet u als wethouder of locoburgemeester misschien een toespraak houden tijdens dodenherdenking

,,Dat zou kunnen. Ik ben daar in het geheel niet huiverig voor. Duiken voor het verleden of voor associaties met de oorlog, dat doe ik niet meer. Ik heb vier jaar geleden mijn boek In Niemandsland geschreven waarin ik voor mezelf die tweestrijd heb afgerond. Er zullen best oude mensen zijn die moeite met mijn achternaam hebben. Ik gaf tot voor kort les in economie en management op een school. Voor de leerlingen was mijn naam geen item, voor sommige ouders wel. Ik heb er mee leren leven. Ik heb bewondering voor mijn inmiddels overleden hoogleraar sociologie van Doorn, die een volstrekt onafhankelijk oordeel had. En voor een politicus en hoogleraar als de econoom Witteveen, die in zijn autobiografie ‘de magie van harmonie’ beschrijft.

Wat kan de gevestigde politiek leren van Ebbe Rost van Tonningen

,,Ik zal mijn collega’s stimuleren dat het toegeven van je eigen fouten geen schande is. Integendeel zelfs. In de politiek zie je dat zelden. Erkennen dat iets niet klopt, geeft lucht en biedt toekomst om samen van je fouten te leren en op goede voet verder te gaan.’’

————————————————————————————

2. Interview met gemeente De Bilt

Samenwerken aan resultaat

Kennismaken met Ebbe Rost van Tonningen.

Het is een tijd van grote veranderingen voor Ebbe Rost van Tonningen. In één week verhuist hij van zijn geliefde Hollandsche Rading naar Bilthoven en wordt hij ook nog eens wethouder. In zijn nieuwe huis moet hij nu 2 weken kamperen. De meesten van ons kennen hem als stevig oppositie voerend raadslid, kleurrijk formulerend in strijd met andere partijen of het college. Op 3 november benoemde de raad hem tot wethouder en maandag 7 november maakte hij een introductierondje door het gemeentehuis. De laatste 17 maanden van deze collegeperiode neemt hij de portefeuille over van Jolande van Hulst. Dat wordt aanpoten en focussen. We maken nader kennis met hem en met zijn vulpotlood waarmee hij zijn woorden op een blad papier kracht bij zet.

Focus op dossiers

Ebbe wil in elk geval probleemdossiers vlot trekken, die naar zijn idee veel te lang duren, zoals het nieuwe zwembad.  ‘Enige voortgang op dit dossier zou enorm welkom zijn, ook om de geloofwaardigheid in het gemeentebestuur te herstellen. Ik voel me zeer geïnspireerd om me in probleemdossiers te storten. Ik denk dat het gaat lukken om de gemeenteraad binnen zes maanden te laten besluiten over het zwembad. Voor het zover is wil ik de opties, die er zijn binnen de financiële kaders, met de gebruikersgroepen bespreken. Zij moeten zich gehoord weten en ik zal iedereen open tegemoet treden. Ik wil komen met heldere keuzes, maar de raad beslist.’ De wethouder klinkt vastberaden en pragmatisch: ‘Ik wil als bestuurder de beste inhoudelijke oplossing. Als betaalbaarheid dat niet toelaat dan de beste oplossing binnen de grenzen van de beschikbare middelen, want je zit er wel 20 of 30 jaar aan vast.’

Effectiviteit bestuur verbeteren

Een andere belangrijke opgave ziet Ebbe in de verbetering van de besluitvorming: ‘Naar mijn idee kunnen we met elkaar de effectiviteit van het bestuur sterk verbeteren. De kunst is om kwalitatief goede besluiten te nemen in een behoorlijk tempo. Doorpakken en niet op details blijven hangen. De raad moet zich veel meer focussen op zijn kaderstellende rol, zoals het bedoeld is. Ook als een toezichthouder die op afstand het bestuur van een onderneming controleert.’

Klimaat en duurzaamheid

We raken in gesprek over de positionering van onze gemeente: ‘Ik sprak pas geleden met een paar economen over de naamsbekendheid van De Bilt. De eerste en sterkste associatie geldt het KNMI in De Bilt. Kunnen we dat niet beter gebruiken, vraag ik mij af. We lopen voorop als het gaat om de weersverwachting. Als je even doordenkt, ligt de link met het klimaat en duurzaamheid voor de hand. Klimaat en duurzaamheid zouden goed passen in het concept van de Life science-as en deze kunnen versterken. Het is een mooie uitdaging en vraagt om een creatief proces.’’

Perspectief bieden

Een visie is mooi, maar een college heeft daarbij wel medewerkers nodig. Hoe ziet hij die verhouding? ‘In mijn rol vind ik, dat ik een perspectief moet bieden waar mensen enthousiast van worden. Dan geeft ruimte aan ambtenaren om er een aandeel in te leveren, maakt creativiteit los en enthousiasme, hoop ik.’ Schetsend met zijn vulpotlood vertelt Ebbe hoe hij zich ziet in de samenwerking met medewerkers en bestuurders: ‘Ik ben een mensen-manager’, vertelt hij. ‘Ik vind het leuk om in teamverband te werken. Het is een samenspel van ambtenaren en bestuurders. Mijn overheersende gedragsstijl is zeer resultaatgericht, ondersteund door een heel teamgerichte stijl. Je kunt je voorstellen, dat ik mij daarom de afgelopen 10 jaar in de raad vaak heb moeten verbijten’, laat de kersverse wethouder zich ontvallen. ‘Vanuit die stijlen zoek ik ook de samenwerking binnen het college waarin we elkaar qua rollen en stijlen kunnen aanvullen, hoop ik. En laten we niet vergeten, dat we in onze beleidsontwikkeling de knowhow en adviezen van onze burgers goed kunnen gebruiken. Dat kan veel opleveren. We moeten die brug tussen burgers en bestuur steeds steviger maken. Een zich terugtrekkende overheid betekent automatisch meer ruimte voor burgers. Ambtenaren moeten zich daar in bekwamen, maar ook burgers en bestuurders. We steken nu teveel tijd in onderling overleg en dat gaat ten koste van de burgers.’

Trots zijn

Trots, samen, enthousiasme, plezier, resultaat. Het zijn woorden die Ebbe graag door het gesprek heen strooit. ‘Na productieve arbeid mag je ook trots zijn op het resultaat en dat je met elkaar hebt mogen samenwerken om dat te bereiken. Ik hoop, dat ik mijn bestuurlijke ervaring in allerlei en hoeken en gaten van de samenleving, die past op divers gemeentelijke programma’s, bestuurlijk effectief kan inzetten.’

————————————————————————————-

3. Notitie aan de coalitie over bijdrage Beter De Bilt

Voorgestelde bijdrage van Beter De Bilt aan het coalitieakkoord 2014 – 2018 De Bilt, 18 oktober 2016

De inhoud van het coalitieakkoord hoeft niet te worden gewijzigd, omdat ook Beter De Bilt zich daarin kan vinden. Wel is gezocht naar een eigen inbreng van de lokale partij Beter De Bilt om het team van burgemeester en wethouders te versterken. Die ambitie van Beter De Bilt ligt op het gebied van financiën, de kwaliteit van het bestuur en burgerparticipatie. Meer specifiek gaat het daarbij om de volgende punten, waaraan de nieuwe wethouder bijzondere aandacht wil schenken.

In control zijn van de organisatie

Een organisatie is ‘in control’ als de onzekerheden tijdig worden onderkend en maatregelen worden genomen zodat de maatschappelijke effecten van de organisatie voorspelbaar worden. Daarvoor is het nodig dat de wethouders de juiste informatie krijgen om hun begrotingsposten te bewaken en dat het College daarover rapporteert aan de Gemeenteraad. En verder dat er een werkprogramma is met een planning waarin concreet wordt omschreven wanneer welk doel wordt bereikt en met welke middelen.

Betrekken van burgers bij de besluitvorming van de gemeente

Recente onderzoeken van de Nationale Ombudsman geven een aantal ergernissen weer, die deels ook voor burgers in De Bilt kunnen gelden. De meest voorkomende ergernissen zijn als volgt: burgers voelen zich niet gehoord of niet serieus genomen; er wordt te late of onvolledige informatie verstrekt; een vraag wordt afgedaan zonder dat een bevredigend antwoord is gegeven; met de inbreng van de burgers wordt te weinig rekening gehouden in de beslissingen; er bestaat onvoldoende begrip voor de persoonlijke situatie van burgers.

Klachten moeten als kansen worden gezien om de gemeente beter te laten inspelen op de wensen van de burgers.

Een visie van het gemeentebestuur

Het coalitieakkoord geldt als beleidskader, maar loopt nog maar tot maart 2018. Binnen het gestelde kader heeft B&W een uitvoerende rol. Inmiddels is door een werkgroep uit de gemeenteraad een strategische agenda opgesteld, die de basis kan zijn voor het uitzetten van de grote lijnen. Die grote lijnen moeten een samenhangende en inspirerende visie opleveren die op een termijn van vijf tot tien jaar aangeeft waar de gemeente naar toe wil.

 

Het verkorten van de besluitvormingsprocedures

De besluitvormingsprocedures in de gemeente zijn vaak te lang met de besluitvorming van het zwembad als schrikbeeld. Burgers en ondernemers begrijpen dat niet. Zij willen een effectieve en efficiënte gemeente. Het is noodzakelijk voor de geloofwaardigheid van het gemeentebestuur in een snel veranderende wereld dat besluitvormingsprocessen gestroomlijnd worden en effectief inspelen op de maatschappelijke problemen.

Het resultaat moet zijn: de kwaliteit van het beleid verbeteren.

——————————————————————————————-

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *